Mặt nạ giấy bồi – Nét riêng Trung thu Việt

Mặt nạ giấy bồi là một trong những nét đẹp riêng của văn hóa Việt Nam gắn liền với mỗi dịp Tết Trung thu và tuổi thơ của rất nhiều thế hệ đặc biệt là những người lớn tuổi. Có lẽ bởi vì, Trung thu xưa, trẻ nào cũng sẽ có hoặc ao ước một chiếc mặt nạ giấy bồi cho riêng mình để chơi.

Với trẻ em hiện nay, mặt nạ giấy bồi là một trong những tên gọi đồ chơi khá xa lạ bởi các em đã quá quen thuộc với các loại mặt nạ từ nhựa, các đồ chơi hiện đại, công nghệ… Số lượng người biết tới mặt nạ giấy bồi vốn dĩ không nhiều thì số lượng người biết tới ý nghĩa, cách làm một chiếc mặt nạ giấy bồi càng ít hơn.

mat na giay boi 2

Hãy cùng Hoa Tâm tìm hiểu kĩ hơn về ý nghĩa, cách làm ra những chiếc mặt nạ giấy bồi nhé!!

Ý nghĩa của mặt nạ giấy bồi

Trước đây, Tết Trung thu hay rằm tháng Tám là một dịp quan trong của văn hóa Việt Nam và cũng là một trong hai dịp trong năm được tất cả trẻ con háo hức, mong ngóng bởi những món quà, món đồ chơi bố mẹ mua cho, đêm rước đèn trông trăng với đầy những niềm vui cùng bè bạn,… Trung thu xưa, tất cả các món đồ chơi cho trẻ đều được mọi người tự làm, từ chế từ những nguyên liệu dễ kiếm và bằng sự sáng tạo, sự khéo léo để tạo nên những món đồ chơi hấp dẫn, thú vị. Và đối với trẻ em khi đó, những món đồ chơi bình dị, đơn giản lại khiến trẻ vô cùng vui sướng.

Mặt nạ giấy bồi được sáng tạo với rất nhiều khuôn mẫu là các nhân vật được trẻ em yêu thích như Trư Bát Giới, Tôn Ngộ Không, Sa Tăng, Đường Tăng, chú thỏ, chú Tễu, con trâu.. để phù hợp với sở thích của trẻ. Và mỗi dịp Trung thu, trẻ lại háo hức được bố mẹ làm hoặc mua cho một chiếc mặt nạ giấy bồi có hình nhân vật yêu thích.

Mặt nạ giấy bồi – Nhìn dễ nhưng làm không dễ

Có thể bạn biết rằng mặt nạ giấy bồi được làm từ những giấy báo cũ nhưng…còn rất nhiều điều thú vị có thể bạn chưa biết.

Một chiếc mặt nạ giấy bồi nhìn vào cảm thấy vô cùng đơn giản, và có lẽ cách làm cũng không gì khó khăn, phức tạp. Nhưng thực tế, để làm ra một chiếc mặt nạ giấy bồi bạn thường thấy thì phải trải qua khá nhiều công đoạn khác nhau và yêu cầu độ khéo léo, thẩm mĩ nhất định.

Bước 1: Làm khuôn

Để có một chiếc mặt nạ đẹp thì khuôn mặt nạ đóng vai trò quan trong. Người nghệ nhân rất cần sự khéo léo, tính thẩm mĩ và kinh nghiệm để tạo ra chiếc mặt nạ bộc lộ được thần thái, nét mặt, biểu cảm muốn thể hiện. Các khuôn mặt nạ được làm bằng xi măng.

Bước 2: Bồi mặt nạ

Bồi mặt nạ tuy không khó nhưng cần tính tỉ mỉ, kiên nhẫn. Thời gian để bồi một chiếc mặt nạ với một người mới bồi có thể lên tới 2 tiếng.

Để bồi mặt nạ, trước hết cần chuẩn bị các nguyên liệu gồm:

  • Giấy báo cũ, không nên dùng loại quá dày dặn, cứng vì sẽ khó bồi, các chi tiết nhỏ trên mặt nạ rất khó thực hiện. Tuy nhiên cũng không dùng giấy quá mỏng.
  • Keo: Nguyên liệu làm keo có thể sử dụng các loại bột như bột năng, bột đao, bột sắn dây hoặc bột gạo nếp. Bạn đun sôi và quấy bột sẽ tạo thành chất sánh, sệt, an toàn khi sử dụng
  • Chổi quét keo

Thực hiện bồi mặt nạ bằng cách xếp từng lớp giấy lên khuôn mặt nạ, vuốt sát các mép, góc của khuôn và phủ một lớp keo lên. Mỗi lớp giấy đều phải quét keo để các lớp bám dính với nhau, giúp mặt nạ chắc chắn, cứng cáp. Thông thường sẽ tùy thuộc vào chất liệu giấy sử dụng độ dày mỏng để xếp số lượng các lớp giấy. Với các loại giấy chất liệu như giấy báo có thể bồi khoảng 10 – 15 lớp.

Sau khi bồi xong sẽ tiến hành gập các mép bên giấy vào trong khuôn,tiếp tục quét một lớp keo để mép bám sát vào mặt nạ, sau đó dán một lớp báo nữa để mặt nạ trông đẹp hơn, chắc chắn hơn.

Lưu ý:

  • Để dễ dàng cho bước vẽ mặt nạ tiếp theo, khi bồi mặt nạ, 1 – 2 lớp giấy đầu nên sử dụng giấy trắng mỏng để mặt nạ mịn, không có nhiều nếp nhăn, sáng và dễ tô màu.
  • Để khi bóc mặt nạ khỏi khuôn dễ dàng, không bị dính, rách, khi quét keo không nên để keo dính vào khuôn

Bước 3: Phơi mặt nạ

Mặt nạ sau khi bồi xong cần phải phơi khô. Với điều kiện trời nắng thì có thể 2 – 3 ngày sẽ khô, khi đó có thể bóc mặt nạ ra và vẽ mặt, trang trí.

Bước 4: Vẽ mặt nạ

Vẽ mặt nạ là một công đoạn rất cần khéo léo, thẩm mĩ. Trước khi vẽ cần chuẩn bị:

  • Bút vẽ: Có thể chuẩn bị các loại bút khác nhau, bút to, bút nét để phục vụ cho việc vẽ và tô các chi tiết khác nhau
  • Màu vẽ: Nên sử dụng màu acrylic để màu nhanh khô, đẹp hơn
  • Ống rửa bút
  • Bảng pha màu

mat-na-giay-boi-doraemon

Với các nghệ nhân làm mặt nạ giấy bồi thì các dụng cụ sẽ đơn giản hơn và không cần hình hoặc mặt nạ mẫu. Với các bạn chưa từng vẽ thì có thể xem mẫu để tô màu theo mẫu.

Hi vọng bài viết của Hoa Tâm sẽ giúp bạn hiểu hơn về mặt nạ giấy bồi, giúp cho nét đẹp của văn hóa Việt Nam sẽ được lưu giữ, không bị mai một.

Đặc biệt, Trung thu 2017 Hoa Tâm tổ chức LỚP ĐẶC BIỆT – LÀM MẶT NẠ GIẤY BỒI dành cho tuổi từ 6 tuổi trở lên. Thời gian từ 29/9 – 01/10.

Thông tin chi tiết xem tại: Làm mặt nạ giấy bồi truyền thống

Bình luận

bình luận